بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ ﴿١﴾ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿٢﴾ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ ﴿٣﴾ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ﴿٤﴾ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ﴿٥﴾ اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ﴿٦﴾ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ ﴿٧﴾
به نام خداوند رحمتگر مهربان (۱) ستایش خدایی را که پروردگار جهانیان، (۲) رحمتگر مهربان، (۳) [و] خداوند روز جزاست. (۴) [بار الها] تنها تو را میپرستیم، و تنها از تو یاری میجوییم. (۵) ما را به راه راست هدایت فرما، (۶) راه آنان که گرامیشان داشتهای، نه [راه] مغضوبان، و نه [راه] گمراهان. (۷)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم سوره مبارکه حمد 1_ نامهای سوره حمد • براى اين سوره ده نام گفتهاند: «فاتحة الكتاب»، «اُمّ الكتاب»، «اُمّ القرآن»، «سَبع المَثانى»، «شافِيه»، «اَساس»، «صَلاة» و «الحَمد» و هر يك از اسامى مذكور را از ائمه روايت نمودهاند. «فاتحة الكتاب» ميگويند براى آنكه ابتداى قرآن است چون قرآن را باز كنند اول آن سوره را قرائت كنند. «اُمّ الكتاب» و «اُمّ القرآن» گويند براى آنكه اصل كتاب و اصل قرآن است. چنانكه شهر «مكه» را «اُمّ القرى» خوانند چون اصل زمين است و مادر را « اُمّ» گويند چون اصل فرزندان باشد و جهت ديگر هم گفتهاند كه ذكر كليه آنها به طول انجامد و عمده ترين وجهى كه آن را «اُمّ» خوانند آن است كه سوره حمد جامع علوم و فضايل است، چنانكه پيغمبراكرم فرمود: خداى تعالى يكصد و چهار كتاب از آسمان نازل فرموده و چهار كتاب از آنها را برگزيد و علوم يكصد كتاب ديگر را در آن چهار كتاب قرار داد و آنها «زَبور» و«تورات» و«اِنجيل» و «قرآن» مي¬باشند و بعد از آن بار ديگر از ميان چهار كتاب يكى را اختيار فرمود و آن قرآن است و تمام علوم و بركات و ثواب تورات و انجيل و زبور را در قرآن قرار داد. آنگاه تمام علوم قرآن را در سوره هاى مُفَصّل و كليه علوم سوره هاى مُفصَّل را در سوره «حمد» قرار داد و هر كس سوره حمد را بخواند مانند آن است كه يكصد و چهار كتاب آسمانى را قرائت نموده باشد. «سبع المثانى» به آن گويند براى آنكه اين سوره داراى هفت آيه است. «مثانى» خوانند براى آنكه يا الفاظ آن مانند «رحمن»، «رحيم»، «اياك»، «صراط» و «عليهم» مكرر شده است يا به جهت آنكه در هر نماز دو بار خوانند و يا براى آنكه دو مرتبه يكى در مكه و مرتبه ديگر در مدينه نازل شده است. «كافيه» اش خوانند براى آنكه هر وقت امام جماعت در نماز بخواند از خواندن مأمومين كفايت كند و نيز سوره حمد از هر سوره اى كافى باشد و سوره هاى ديگر كفايت آن را نمينمايد. «اساس» ميخوانند چون سوره حمد به منزله پايه قرآن است. «شافيه» مينامند چون كه شفاى هر دردى است و در خواص سوره بيان ميشود. «صلاة» ميگويند چون بدون قرائت حمد هيچ نمازى تمام نباشد چنانكه پيغمبراكرم فرمود: نمازى بدون قرائت سوره حمد نيست. 2_ خواص سوره حمد • «عَيّاشى» به سند خود از پيغمبراكرم در تفسيرش روايت نموده كه فرمود: سوره «امالكتاب» اَفضل سوره هاى قرآن و به جز مرگ شفاى هر دردى است. (ج1 ص85)